
در دنیای امروز، خودروها بخش مهمی از زندگی ما را تشکیل میدهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سفر و انجام کارهای روزمره استفاده میشود. درون این خودروها، موتورهای پیچیده و پرکارهای وجود دارند که برای ایجاد نیرو و حرکت از اصول مکانیکی و حرارتی استفاده میکنند. یکی از قطعات حیاتی در این موتورها واشر سرسیلندر میباشد.
در این مقاله، به بررسی عمیق واشر سرسیلندر میپردازیم. ابتدا با توضیحی کلی درباره این قطعه موتوری آشنا میشویم. سپس به جزئیاتی در مورد جنسهای مختلف واشر سرسیلندر و مهمترین ویژگیهایی که باید در طراحی و تولید آنها مدنظر قرار گیرد، خواهیم پرداخت. همچنین، در این مقاله به علل سوختن واشر سرسیلندر و نحوه جلوگیری از آن پرداخته و علائمی که به سوختن این قطعه اشاره میکنند، مورد بررسی قرار میگیرند. به همین ترتیب، در انتها به سوالات متداولی که ممکن است در مورد واشر سرسیلندر و سوختن آن پیش بیاید، پاسخ خواهیم داد.
واشر سرسیلندر به عنوان یکی از جزئیات پنهان و اساسی در عملکرد صحیح موتورهای خودروها، اهمیت بسیاری دارد. به همین دلیل، شناخت دقیقتری از این قطعه و روشهای مراقبت از آن برای رانندگان خودروها بسیار حیاتی است.
واشر سرسلندر چیست؟
واشر سرسیلندر (Cylinder Head Gasket) یک قطعه کلیدی در موتور خودروها و دیگر موتورهای احتراق داخلی است که وظیفه مهمی در عملکرد صحیح موتور دارد. این قطعه در سیستم سوخترسانی موتور واقع شده و بین سرسیلندرها و بلوک سیلندر قرار میگیرد. وظیفه اصلی واشر سرسیلندر، جلوگیری از نشتی گازهای سوخت و هوا از داخل سرسیلندر به بلوک سیلندر و اطمینان از ایجاد ترکها و نشتیهای مضر در این بخشهاست.
واشر سرسیلندر به صورت یک لایه نازک از مواد مقاوم به گرما، حرارت بالا و فشار تولید میشود. این مواد باید قابلیت انعطافپذیری داشته باشند تا بتوانند وظیفه عایقبندی موتور و سرسیلندر را بهخوبی انجام دهند. برای ساخت واشر سرسیلندر از موادی مانند آلومینیوم، مس، آهن زغالی، آزبست، یا ترکیبات مختلفی از این مواد استفاده میشود. انتخاب مواد واشر به توصیه تولید کننده و نیازهای موتور بستگی دارد.
بیشتر بخوانید: علت جانرفتن دنده ماشین
جنس واشر سرسیلندر
همانطور که پیش تر گفتیم واشر سرسیلندر یکی از قطعات حیاتی در سیستم موتور خودروها و دیگر موتورهای احتراق داخلی است که نقش بسیار مهمی در حفظ عملکرد صحیح موتور دارد. این قطعه به عنوان یک عنصر اتصالی بین سرسیلندرها و بلوک سیلندر موتور واقع شده و وظیفه ایجاد عایقی میان اجزای مختلف موتور را بر عهده دارد. از آنجایی که موتور خودرو در شرایط داغی با فشار و حرارت بالا و تغییرات دمایی مکرر مواجه میشود، واشر سرسیلندر باید از موادی ساخته شود که توانایی تحمل این شرایط سخت را داشته باشند.
معمولاً واشر سرسیلندر از ورقهها یا لایههایی از مواد مقاوم به گرما، حرارت بالا، فشار، و ضربات زیاد ساخته میشود. این مواد باید دارای ویژگیهایی مانند مقاومت در برابر گرما و فشار، انعطافپذیری مناسب، و عدم نسوزی باشند تا بتوانند وظیفهی عایقبندی موتور و جلوگیری از نشتی گازهای سوخت و هوا را به صورت کامل انجام دهند.
جنسهای مختلفی برای ساخت واشر سرسیلندر استفاده میشود، از جمله:
- آزبست- مس- فولاد: این ترکیب متداولی از مواد استفاده میشود که شامل لایههایی از آزبست، مس، و فولاد است. آزبست به عنوان یک پنبه نسوز با توان حرارتی بالا شناخته میشود. با این حال، به دلیل مسائل مرتبط با سلامت انسان، استفاده از آزبست به مرور زمان کاهش یافته است.
- واشر نسوز- فولاد: در این نوع واشر، یک لایه نسوز به عنوان عنصر عایقی استفاده میشود که به فولاد متصل میشود. این نسوزها معمولاً از موادی نظیر میکا یا گرافیت تشکیل شده و دارای مقاومت به حرارت بالا و خصوصیات عایقی مناسبی هستند.
- آلومینیوم – کروم: واشرهای ساخته شده از آلومینیوم و کروم به دلیل وزن سبک و توانایی انتقال حرارت بالا به میزان زیادی مورد استفاده قرار میگیرند. این واشرها دارای عمر مفید طولانیتری هستند.
- مس- واشر مقوایی نسوز یا آزبست- فولاد: این نوع واشرها معمولاً از مس برای ایجاد انتقال حرارت بهتر و عمر طولانیتر استفاده میکنند. در برخی مواقع، یک لایه نسوز یا آزبست به مس افزوده میشود تا خصوصیات عایقی بهبود یابد.
در هر صورت، جنس واشر سرسیلندر از توصیه تولید کننده موتور، نوع موتور، و شرایط استفاده بستگی دارد و انتخاب صحیح آن میتواند به بهرهوری و عمر مفید موتور کمک کند.
یک واشر سرسیلندر خوب چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟
واشر سرسیلندر به عنوان یکی از قطعات حیاتی در موتور خودروها و موتورهای احتراق داخلی دارای ویژگیهای بسیار مهمی است که باید به دقت در نظر گرفته شوند تا به عملکرد بهینه موتور کمک کنند. در ادامه، به توضیح بیشتر از ویژگیهای مهم یک واشر سرسیلندر خوب خواهیم پرداخت.
ضریب حرارتی بالا
واشر سرسیلندر باید از موادی ساخته شده باشد که دارای ضریب حرارتی بالایی باشند. ضریب حرارتی نشاندهنده توانایی یک ماده برای مقاومت در برابر تغییرات دمایی است. زمانی که موتور روشن میشود و داغ میشود، واشر باید بتواند این تغییرات دمایی را تحمل کند. واشر با ضریب حرارتی مناسب میتواند از تغییر شکل و تخریب جلوگیری کند و نشتی گازها و مواد سوختی را جلوگیری کند.
تراکم پذیری مناسب
موتورها تحت تاثیر تغییرات دما قرار میگیرند، و این تغییرات میتوانند باعث تغییرات در فشار سیلندرها شوند. واشر سرسیلندر باید توانایی تراکم و انبساط در شرایط گرمایی موتور را داشته باشد. این ویژگی به واشر اجازه میدهد تا فشار سرسیلندرها را به درستی تنظیم کند و از نشتی گازها و مواد سوختی جلوگیری کند. واشر با تراکم پذیری مناسب میتواند فشار را به صورت دقیق کنترل کرده و عملکرد موتور را بهبود بخشد.
داشتن مقاومت بالا در برابر فشار
یکی از مهم ترین موارد در عملکرد و طول عمر واشر سرسیلندر میزان مقاومت آن در برابر فشار های مختلف موتور می باشد. از این رو شما باید مدلی را انتخاب کنید و دارای مقاومت بسیار بالا و مناسب در برابر فشار های مختلف باشد.
برخورداری از قیمت مناسب و به صرفه
یکی از موارد مهم در خرید واشر سرسیلندر قیمت آن می باشد. شما باید این موضوع در نظر داشته باشید که هزینه تعوض واشر سرسیلندر نسبتا بالا است و در انتخاب قطعات نیز باید دقت کنید تا هزینه ای زیادی را متحمل نشوید.
دلایل سوختن واشر سرسیلندر خودرو
دلایل مختلفی میتواند باعث سوختن واشر سرسیلندر شود که در ادامه برخی از مهم ترین و شایع ترین دلایل سوختن این قطعه مهم از موتور خودرو را به شما توضیح میدهیم.
تاب پیدا کردن سرسیلندر
سوختن واشر سرسیلندر ممکن است به علت تاب پیدا کردن سرسیلندر باشد. تاب پیدا کردن یک وضعیت است که در آن موتور به طور ناگهانی بالا میرود و دما و فشار درون سرسیلندر به شدت افزایش مییابد. این اتفاق ممکن است در نتیجهی استفاده از سوخت با اکتان بسیار پایین، عدم تطابق سوخت و تنظیمات موتور یا مشکلات در سیستم احتراق اتفاق بیافتد. در نتیجه، واشر سرسیلندر ممکن است سوخته و تخریب شود.
ترکخوردگی سرسیلندر
ترکخوردگی سرسیلندر یکی دیگر از دلایل سوختن واشر سرسیلندر میباشد. زمانی که سرسیلندرها یا خود سیلندر موتور ترکهایی داشته باشند، میتواند به نشتی گازها و مواد سوختی منجر شود. این ترکها میتوانند به دلیل فشار و دمای بالا در موتور باعث سوختن واشر سرسیلندر شوند.
شل بودن پیچهای سرسیلندر
شل بودن پیچهای سرسیلندر، به خصوص در هنگام تعمیر یا تعویض واشر سرسیلندر، میتواند منجر به نشتی گازها و مواد سوختی شود. اگر پیچهای سرسیلندر به صورت ناصحیح بسته شوند یا بدون تنظیم مناسب تعبیه شوند، واشر سرسیلندر ممکن است آسیب ببیند و سوخته شود.
گرم شدن بیش از اندازه موتور
گرم شدن بیش از اندازه موتور میتواند باعث آسیب به واشر سرسیلندر شود. این ممکن است به علت مشکلات در سیستم خنک کننده، نقص در ترموستات، یا استفاده از سوخت نامناسب باشد. وقوع گرم شدن بیش از حد موتور میتواند به سوختن واشر سرسیلندر منجر شود.
اشتباه بستن پیچهای واشر سرسیلندر و سرسیلندر و عدم تنظیم مناسب آنها
در هنگام نصب و تعویض واشر سرسیلندر، بستن پیچها به صورت نادرست و عدم تنظیم مناسب آنها میتواند باعث فشار ناصحیح در سرسیلندرها شود. این موضوع میتواند به سوختن واشر سرسیلندر و نشتی گازها منجر شود.
علائم سوختن واشر سرسیلندر و نیم سوز شدن واشر سرسیلندر
اگر شما دارای خودرو هستید و نگران سوختن واشر سرسیلندر می باشید حتما باید مراقبت های لازم را انجام در صورت دیدن علائمی که در ادامه توضیح میدهیم به مکانیکی مراجعه کنید تا از آسیب رسی به سایر اجزای موتور پیشگیری کنید.
بیشتر بخوانید: علائم روغن سوزی خودرو
دیر روشن شدن موتور خودرو (زمانی که موتور مدتی است که روشن نشده است)
وقتی که موتور خودرو دیرتر از معمول روشن میشود، ممکن است واشر سرسیلندر سوخته باشد یا در وضعیت نیم سوز قرار داشته باشد. این اتفاق معمولاً به دلیل نشتی گازها یا مواد سوختی به دلیل واشر سرسیلندر خراب شده رخ میدهد.
خروج دود سفید از اگزوز و لرزیدن موتور بعد از روشن شدن
وقتی که موتور روشن میشود و دود سفید از اگزوز خارج میشود و موتور لرزش دارد، این نشانههای به وجود آمدن مشکلات در واشر سرسیلندر هستند. این مشکلات معمولاً به دلیل نشتی گازها یا مواد سوختی از بین واشر سرسیلندر و سرسیلندر ناشی میشوند و باعث نیم سوز شدن واشر میشوند و در صورت مشاهده این علائم سریع باید به مکانیکی مراجعه نمایید.
متورم شدن و باد کردن شیلنگ های متصل به رادیاتور
وقتی واشر سرسیلندر سوخته یا نیم سوز شده باشد، دمای موتور افزایش مییابد. این افزایش دما میتواند به علت نشتی گازها از بین واشر سرسیلندر و سرسیلندر ایجاد شود. در نتیجه، شیلنگهای متصل به رادیاتور ممکن است به خاطر فشار و دمای بالا باد کنند و متورم شوند.
ورود روغن به داخل مخزن رادیاتور خودرو
واشر سرسیلندر سوخته یا نیم سوز شده میتواند باعث نشت روغن به داخل سیستم خنک کننده شود. این نشت روغن ممکن است به دلیل نشتی گازها و مواد سوختی از بین واشر سرسیلندر و سرسیلندر ناشی شود. وقتی که روغن به داخل مخزن رادیاتور وارد میشود، میتواند باعث آلودگی آب خنک کننده شود و باعث ایجاد مشکلات در سیستم خنک کننده شود. این علائم معمولاً با مشکلات در واشر سرسیلندر مرتبط هستند و نیاز به تعمیر و تعویض واشر دارند.
کم شدن بیش از حد آب رادیاتور
واشر سرسیلندر سوخته یا نیم سوز شده میتواند به نشتی گازها و مواد سوختی از بین واشر سرسیلندر و سرسیلندر منجر شود. این نشتی ممکن است به داخل سیستم خنک کننده وارد شود و منجر به گرم شدن بیش از حد موتور شود. به عبارت دیگر، وقتی که واشر سرسیلندر خراب است، سیستم خنک کننده ممکن است آب را بیش از حد مصرف کند و به افت فشار و حجم آب در رادیاتور منجر شود. این اتفاق معمولاً با کاهش سطح آب در مخزن رادیاتور همراه میشود.
شنیدن صدای غیرطبیعی شبیه به شرشر آب
یکی دیگر از علائم سوختن واشر سرسیلندر شنیدن صدای غیر طبیعی همانند شر شر آب پشت داشبورد ماشین است. زمانی که گاز ها به به آب بخور و به شکل حبابهای کوچک در آب حل شوند، میتواند صدایی شبیه به شرشر آب ایجاد کند. این صدا معمولاً نشاندهنده مشکل در واشر سرسیلندر است.
راههای جلوگیری از سوختن واشر سرسیلندر
برای جلوگیری از سوختن واشر سرسیلندر در خودرو، میتوانید موارد زیر را در نظر داشته باشید و با این مراعات میتوانید تا حد ممکن از سوختن واشر سرسیلندر جلوگیری کنید.
اطمینان از وجود آب و روغن کافی در خودرو
همیشه از میزان آب در مخزن رادیاتور و میزان روغن در موتور خودرو اطمینان حاصل کنید. اگر میزان آب رادیاتور کم باشد یا روغن موتور کثیف یا کم باشد، موتور ممکن است دچار افزایش دما شود که به سوختن واشر سرسیلندر منجر شود. بنابراین، به صورت دورهای آب رادیاتور را چک کرده و روغن موتور را به موقع تعویض کنید.
تعویض به موقع روغن موتور
روغن موتور در تأمین حفاظت قطعات موتور نقش بسیار مهمی دارد. تعویض به موقع روغن موتور باعث حفظ کیفیت و ویژگیهای روغن و عمر مفید موتور میشود. روغن کثیف و تخلخل شده میتواند به سوختن واشر سرسیلندر منجر شود. بنابراین، به تاریخ و مسافت تعویض روغن موتور توجه کنید و آن را به موقع تعویض کنید.
چک کردن مداوم آب رادیاتور و پر کردن آن
به صورت دورهای و به ویژه در شرایط آب و هوای گرم، میزان آب رادیاتور را چک کنید. اگر سطح آب کاهش یافته است، آن را به موقع پر کنید تا سیستم خنک کننده همیشه دارای مقدار کافی آب باشد و دمای موتور در محدوده مطمئنی حفظ شود.
استفاده از ضدیخ با کیفیت جهت جلوگیری از داغ شدن بیش از حد خودرو در تابستان
در فصل تابستان و در مناطق با دماهای بالا، استفاده از ضدیخ با کیفیت و مناسب بسیار مهم است. ضدیخ با کیفیت موجب کاهش دمای آب در سیستم خنک کننده میشود و از داغ شدن بیش از حد موتور جلوگیری میکند. بنابراین، اطمینان حاصل کنید که ضدیخ مورد استفاده شما با مشخصات و نیازهای خودروتان هماهنگ است.
بررسی عملکرد درست رادیاتور ماشین
به صورت دورهای رادیاتور ماشین خود را بررسی کنید. از داخل و خارج رادیاتور دست کشیده و مطمئن شوید که هیچ گونه خرابی، ترکها، یا نشتی در آن وجود ندارد. همچنین بهتر است رادیاتور را تمیز کرده و از سنگزدایی آن نیز انجام دهید تا جریان آب به بهترین شکل انجام شود.
اطمینان از سلامت فن و ترموستات خودرو
فن رادیاتور و ترموستات نقش مهمی در سیستم خنک کننده دارند. اطمینان حاصل کنید که فن رادیاتور به موقع و به درستی روشن میشود و هنگامی که موتور داغ میشود، جریان هوا را به رادیاتور منتقل میکند. همچنین ترموستات باید به درستی کار کند و دمای موتور را در محدوده مناسبی نگه دارد. در صورت وجود هرگونه مشکل در این قطعات، اقدام به تعویض یا تعمیر آنها بکنید.
بیشتر بخوانید: علت استارت نخوردن ماشین
هزینه تعویض واشر سر سیلندر چقدر است؟

هزینه تعویض واشر سرسیلندر بستگی به چند عامل دارد و ممکن است متغیر باشد. عواملی که میتوانند تأثیر داشته باشند شامل موارد زیر هستند:
- نوع خودرو: هزینه تعویض واشر سرسیلندر بستگی به نوع و مدل خودرو دارد. خودروهای مختلف از واشرهای سرسیلندر متفاوتی استفاده میکنند و همچنین دسترسی به قطعات برخی از خودروها ممکن است سادهتر یا پیچیدهتر باشد.
- مکان تعمیر: هزینه تعویض واشر سرسیلندر ممکن است در مناطق مختلف متفاوت باشد. در مناطق با هزینههای کاری بالاتر، تعمیر خودرو ممکن است گرانتر باشد.
- استفاده از قطعات اصلی یا معادل: انتخاب قطعات اصلی یا قطعات فیک نیز تأثیر دارد. قطعات اصلی معمولاً گرانتر از قطعات تقلبی هستند.
- هزینه و اجرت تعمیرکار: هزینه تعمیرات به میزان زمانی که توسط مکانیک اختصاص مییابد، بستگی دارد. هزینه نیروی کار ممکن است بر اساس ساعت کاری مکانیک محاسبه شود.
- سایر تعمیرات همزمان: اگر خودرو نیاز به تعمیرات دیگری هم داشته باشد (مثلاً تعویض آبپمپ یا تعمیر سیستم ترموستات)، هزینه کل تعمیرات ممکن است بیشتر باشد.
سوالات متداول در مورد واشر سرسیلندر خودرو و سوختن آن
واشر سرسیلندر چند کیلومتر باید عوض شود؟
تعویض واشر سرسیلندر برای هر خودرو به موارد مختلفی بستگی دارد، از جمله نوع و مدل خودرو، شرایط رانندگی، میزان نگهداری و سیاقه استفاده. برای تعیین زمان مناسب تعویض واشر سرسیلندر، به دستورالعمل و مشاوره تولیدکننده خودرو و کتابچه راهنمای خودرویتان مراجعه کنید. اغلب تولیدکنندگان توصیه میکنند تعویض واشر سرسیلندر در بازه زمانی مشخصی (مثلاً بین 80,000 تا 100,000 کیلومتر) انجام شود، اما برای اطمینان بیشتر به مشاوره مکانیک متخصص نیز اعتماد کنید.
واشر سرسیلندر چند بار کف تراشی می شود؟
در شرایط معمولی، سرسیلندرها به طور دورهای (بین دو تا سه بار) تراش میشوند تا سطح صاف و مناسبی داشته باشند. اما در موارد خاص، تراشکاری سرسیلندر ممکن است به صرفه نباشد. برای مثال، اگر تابخوردگی یا آسیب به اندازه زیادی در سرسیلندر وجود داشته باشد، حتی پس از تراشکاری، ممکن است تابخوردگی به سرعت بازگردانده شود و نیاز به تعویض سرسیلندر پیش بیاید. تراشکاری مکرر سرسیلندر ممکن است باعث کاهش ضخامت و ضعف سرسیلندر شود. در نتیجه، این قطعه به سرعت تابخوردگی جدیدی پیدا کرده و کارایی موتور را به شدت تحت تأثیر قرار میدهد. به همین دلیل، در مواردی که تابخوردگی یا آسیب سرسیلندر بسیار جدی است، تراشکاری ممکن است نتیجه مطلوبی نداشته باشد و تعویض سرسیلندر به عنوان یک راهحل بهتر مطرح شود.
چگونه بفهمیم واشر سرسیلندر سوخته؟
برای تشخیص سوختن واشر سرسیلندر، میتوانید به علائم اولیه توجه کنید. این علائم شامل دیر روشن شدن موتور، به خصوص زمانی که موتور مدتی است که روشن نشده است، میباشد. همچنین، وجود دود سفیدی که از لولههای اگزوز خودرو خارج میشود نیز نشانهای از مشکل در واشر سرسیلندر ممکن است باشد.
واشر سرسیلندر زدن یعنی چه؟
واشر زدن ماشین یک اصطلاح خودرویی است که به معنای سوختن واشر سرسیلندر بکار میرود. واشر سرسیلندر، یکی از قطعات حیاتی موتور خودرو است که توان مقاومت زیادی در برابر فشار و حرارت دارد. با این حال، اگر فشار و دمای موتور بیش از حد مجاز افزایش یابد، واشر سرسیلندر به خطر افتاده و ممکن است آسیب ببیند. همچنین باید توجه داشت که همچون دیگر قطعات خودرو، واشر سرسیلندر نیز یک عمر مفید معین دارد. این عمر مفید بستگی به شرایط استفاده، نگهداری و کیفیت تعمیرات دارد. به منظور حفظ عمر مفید واشر سرسیلندر و جلوگیری از واشر زدن، نگهداری دقیق و نظارت منظم بر وضعیت موتور و سیستم خنککننده ضروری است.